Gure Bizkai-Gipuzkoetako kostaldean basurdeak ugaldu direlako pentsatu du Josuk gaurko atalari izenburua jartzeko Obelix aipatzea. Izan ere, dexente ugaritu dira basurdeak, tradizioz depredatzaile izan dituztenak -otsoak zein ehiztariak- inoiz baino gutxiago izanik, landa-eremuak abandonatuta eta sastrakadi bihurtuta. Hedatzeko joera dute azkenaldion, eta gure kostalde urbanizatuan gero eta ohikoagoak bihurtu dira. […]
ekologia
Frantziar estatuan lurraren alde sortutako ekimen batzuk ezagutzera eraman gaitu gaur Iñakik, garai batean egin genuen ZAD gunearen inguruko saioaren bidetik. Iñaki Etxelekuk egin zuen ZADen inguruko liburua ZAD bizi dutenen ahotik izenburukoa, oso bortizki erreprimitua izan zen gune hura eta, jazarraldi haren ondotik mugimenduaren hazkundea etorri zen, gainbehera heldu […]
Ekosistemen eraldaketa antropogenikoaren arazo zabalaren barruan kokatzen da azken urteotan. Mendeetan zehar, jatorrizko basoak larreek ordezkatu dituzte eta, azkenaldion, urbanizatutako guneek eta landaketa exotikoek, biodibertsitatearen murrizketa nabarmena eraginez. Egurra azkar lortzeko Euskal Herrian zabaldutako pinu eta eukalipto landaketek eragin handia izan dute faunan eta gainerako landaredian, aniztasuna murriztuz. Jatorrizko basoarekin […]
Gaurkoan Josu Larrinagak adimen artifizialaren gaia ekarri digu. Konputazio ahalmen handia eskatzen dute AEBetan sortutako adimen artifizialeko modeloek ChatGPT eta enparauek, baita datacenter edo datuen gordeleku erraldoiak ere, eta bi prozesuek, arrazoibideak zein datuak gordetzeak, energia asko kontsumitzen dute. Sortu dira Txinan beste eredu batzuk, efizienteagoak-edo, askoz kilowatt gutxiago kontsumitzen […]
Gaurkoan Iñakik ekoanimaliak, estetika ekologistari bultzada, Marta Tafallak bere azken liburuari jarritako ECOANIMAL: Una estética plurisensorial, ecologista y animalista izenburutik atera dugu gaurko gaia. Izan ere, eta hori da liburuaren tesia, hondamendi ekologikoa da gizateriak inoiz aurre egin behar izan dion arazorik larriena, baina natur zientzietatik, etikatik eta politikatik aztertzeaz […]
Gaurkoan Josuk Natura leheneratu orain manifestua izan du hizpide, hainbat euskal talde ekologistek urrian sinatutakoa. Dokumentu horretan galdegiten diote EAEko Gobernuari neurriak har ditzan Legean ezarritako epeen barruan, EAEn degradatutako guneak identifikatuz eta horiek leheneratzeko neurriak indarrean jarriz, inongo aitzakiarik gabe. Adibidez, lan publikoen ondoren iraulitako lurrek panpa belarraren inbasioa […]
Abelzaintzaz jardun du gaurkoan Josuk, abelzaintza industrialaz eta tradizionalaz, abereei tratu txarrak… Behin egin genuen txuletari buruzko saioa, eta gaurkoan “txiroen txuleta” den hanburgesari buruz. Langileen gutizia zen oso noizean behin, txuleta bat jatea. Abelzaintzari buruz maiz mintzatu gara, abelzaintza industriala eta eskala handikoa, tokikoa eta txikikoa, haren ondorio ekologikoez […]
Hidrogenoa energia gordetzeko panazea bezala aurkezten zaigu: konbustible garbia da, erretzean ura besterik sortzen ez duena… Baina hura sortzeko energia izan daiteke erregai fosiletatik etorritakoa. Adibidez, biomasa erabiliz, hidrogenoa sor daiteke, baina horretarako gure oihanetako egurra erabiltzen bada ez da batere berdea izango. Hidrogeno “berdea” sortzeko elektrizitatea erabiltzen denean, alegia, […]
Iñakik ekarri digu gaur ekofaxismoaren eztabaida. Gero eta gehiago entzuten dugu hori badatorrela, populismo eskuindarraren eskutik. Gobernuan zirela, naziek Alemanian eta Falangistek Espainian, neurri ekologista batzuk proposatu zituzten, baina gaur egungo faxismoak ez du horrelako ezaugarririk. Latinoamerikan, AEBetan, Europan. Batetik, lurralde faxismoa dago, barrukoentzat eskubideak eta kanpokoentzat hesiak; bestetik, Faxismo […]
Solastalgia ekarri digu mahaigainera Iñaki Barcenak gaurkoan. Lehengo batean ekoantsietateaz mintzatu ginen, eta hau antzeko kontzeptua dugu. Glenn Albrecht filosofo australiarrak sortu zuen, eta bere giza jardueren edo klimaren eraginez, lurralde batean izaten diren aldaketa suntsitzaileen ondorioz, bertako populazioan gertatzen diren nahasmendu psikologikoen multzoa bezala definitzen da solastalgia kontzeptua. Ezagutu […]