Eskola garaian materia hiru egoeratan egon daitekeela irakatsi ziguten. Hots, materia solidoa, likidoa edo gasa izan daitekeela ikasi genuen. Alabaina, zientziak etengabeko eraldaketan dihardu, eta egungo egunean fisikariek laugarren egoera bat bereizten dute, mesofasea, alegia. Kristal likidoen fasea dugu hori. Fase horretan, materiak solidoaren nahiz likidoaren ezaugarriak hartzen dituenez, ezin […]
zientzia
Asteburuan ospatuko da Areatzan Elhuyar zientzia azoka. Elhuyar Zientzia Azokak 3 egun iraungo du, ekainaren 2tik 4ra, eta Bilboko Areatzan egingo da. 60 ikastetxetako 700 gaztek hartuko dute parte, eta 200 proiektutik gora egongo dira ikusgai. Euskal Herriko ikastetxeetako gazteez gain, Espainiako eta nazioarteko azoketako saridunak ere izango dira: 7 […]
Hazkunde azkarreko zuhaitzak direnez gero, aspalditxo duela eukaliptoak landatzeko joera laster zabaldu zen Euskal Herrian. Nolanahi den ere, urruneko urte haietan ez zen kontuan hartu zenbaterainoko kalteak eragin zitzaketen eukaliptoek ingurumenean, eta orduko erabakien ondorioak orain pairatzen ari gara. Adibidez, ur asko behar dutenez, eukaliptoek lehorteak eragin ditzakete, eta ibaietara […]
Bilakaeraren inguruan eraiki diren teorietan gen berekoiaren eta talde-portaera sinbiotikoa tesiak kontrajarri dira, espezieen bilakaera zerk bideratzen duen azaltzeko. Alde batetik, Dawkins-en gen berekoia deritzon azalpena George C. Williams-en Adaptation and Natural Selection lanean oinarritua dago eta, haren arabera, bilakaeraren gakoa geneetan dago. Horren aurrean, gakoa organismoan eta taldean dagoela […]
Zientzialari eta ekologista ezaguna izan zen Lynn Margulis estatubatuarra. Biologian eta eboluzionismoan ekarpen ugari egin zituen Lynnek. Bere ikerketen arabera, zelula eukariotoak ez datoz zelula prokariotoen eboluzio darwiniarretik, hainbat zelula prokariotoren (bakterioak eta arkeobakteioak) arteko endosinbiosi bidez sortzen baitira. Honetaz aparte, sinbioegenesiaren teoria ere babestu zuen. Estatu Batuetako zientzietako akademia […]
Piztu emakumeON energia antzezlana estreinatuko dute Laudion igandean Eidabek martxan jarritako proiektua dugu. Gidoia eta Zuzendaritza Imanol Ituiñok egin du, guren izan da. Kale ikuskizuna da eta Marie Curie ardatz eta gidari izanik, emakumeak zientzian izandako benetako pisuaz jabetuko gara eta hainbat esperimentu egingo ditugu ere. Eta bidaia honen ondoren, […]
Zientziaz beteriko jaialdia ospatuko da ekainaren 7tik 13ra Bilbon. Biologia zientifikoa, biodibertsitatea, genetika, neurozientzia… Herritarrentzako zientzia erdigunean jartzeko diziplina anitzez osaturiko egitaraua eskaintzen du jaialdiak, eta ekintzak, nola ez, denentzat bideratuta egongo dira; besteak beste, tailerrak, showak, edota festibalak. Jaialdiaren helburua zientzia esparru formal eta akademikotik at, bizitzako beste hainbat […]
Aurrez aurrekoa izan da aurtengo Zientzia Azoka. Urtebeteko etenaldiaren ostean kalean da zientzia egiten duten gazteen erakustokia. 12-18 urteko gazteek ikasturtean zehar egindako proiektu zientifikoak erakutsi dituzte. Edizio honetan aurkeztu diren 110 proiektuetatik, 20 aukeratu ditu epaimahaiak eta, egoera dela eta, 20 talde horiek soilik hartuko dute parte larunbateko azokan. […]
Elhuyar Zientzia Azoka presentziala egingo da, ekainaren 5ean, Bilboko Areatzan. Han, 12-18 urteko gazteek ikasturtean zehar egindako proiektu zientifikoak erakutsiko dituzte. Edizio honetan aurkeztu diren 110 proiektuetatik, 20 aukeratu ditu epaimahaiak, eta, egoera dela eta, 20 talde horiek soilik hartuko dute parte ekitaldian. Arratsaldean, sari-banaketa egingo da Zabalgune eraikinetik, streaming […]
Josu Larrinagak hausnarketa ekarri digu gaurkoan, oso aproposa pandemia garai honetan, zientziaren inguruan etengabe ari baikara eztabaidatzen. Koronabirusak, ekarri duen estresarekin eta ondorio latzekin, funts zientifikorik ez duten era guztietako teoria bitxiak harrotu eta areagotu ditu. Baina beste adibide bat ekarri du Josuk hizpidera, Iruña-Veleia afera, maiz zientziaren inguruan ikuspegi […]