Xabier Lete Bergaretxe euskal idazle, poeta, kantari eta politikaria gaurkoa bezalako egun batez zendu zen, 2010eko abenduaren 4an. izan zen. Oiartzunen 1944ko apirilaren 5ean sortua, gazterik hasi zen idazten, eta bere artikuluak ohiko bihurtu ziren Zeruko Argia aldizkarian. Euskal Kantagintza Berriko partaide nagusietarikoa izan zen: 1965ean, Mikel Laboa, Benito Lertxundi, […]
Gaurkoa bezalako egun batean sortu zen Joan Ignazio Iztueta Etxeberria ezagutu dugu (Zaldibia, Gipuzkoa, 1767ko azaroaren 29a – 1845eko abuztuaren 18a). Euskal idazle eta poligrafoa izan zen Iztueta, eta arlo askotan nabarmendu zen, dantza irakasle eta herri folklorearen biltzaile lanetan kasu, eta Gipuzkoako dantza gogoangarrien kondaira edo historia izeneko liburuan […]
Gaurko saioan Euskal Herriko rock harrobiari begiratuko diogu. Lehenengo gonbidatua Bakelite taldea izango da. Azken urteetan agertoki askotatik igaro den talde honek energiaz beteriko zuzenekoak eskaintzen ditu eta “Azeriak” zein “Nora” abestiek melodia ilunak eta soinu garaikideak dakartzate, gazte generazioan errotuta dauden tematikak jorratuz. Segidan, Deus ez taldearen Zain diskoan murgilduko gara. […]
Frantziar estatuan lurraren alde sortutako ekimen batzuk ezagutzera eraman gaitu gaur Iñakik, garai batean egin genuen ZAD gunearen inguruko saioaren bidetik. Iñaki Etxelekuk egin zuen ZADen inguruko liburua ZAD bizi dutenen ahotik izenburukoa, oso bortizki erreprimitua izan zen gune hura eta, jazarraldi haren ondotik mugimenduaren hazkundea etorri zen, gainbehera heldu […]
Sabin Arana, edo Arana Arana ta Goiri’taŕ Sabin Polikarpo, Abandoko elizatean —gaur egun Bilbo— sortu zen 1865eko urtarrilaren 26an, eta Sukarrietan hil zen, 1903ko azaroaren 25ean. Eusko Alderdi Jeltzalearen sortzaile, 1893an Begoñako Larrazabal baserrian antolatutako afari-bilkura batean Aranak emandako berbaldia euskal abertzaletasun modernoaren abiapuntutzat hartu da. Berak sortu zuen ikurriña, […]
Ireki Gaiola “volta ao rego”, voltamos ao bo caminho, e fazémolo falando com Arturo Lezcano e do seu novo livro,. Porque coma di Arturo, “Non hai Galicia sen América porque todo aconteceu antes aló”. Ireki Gaiola “berriro abian”, bide onera itzuli gara, Arturo Lezcanorekin solasean bere O país invisible liburu […]
Ekosistemen eraldaketa antropogenikoaren arazo zabalaren barruan kokatzen da azken urteotan. Mendeetan zehar, jatorrizko basoak larreek ordezkatu dituzte eta, azkenaldion, urbanizatutako guneek eta landaketa exotikoek, biodibertsitatearen murrizketa nabarmena eraginez. Egurra azkar lortzeko Euskal Herrian zabaldutako pinu eta eukalipto landaketek eragin handia izan dute faunan eta gainerako landaredian, aniztasuna murriztuz. Jatorrizko basoarekin […]
Balendin Enbeita bertsolaria gaur bezalako egun batez hil zen 1986an, 80 ute zituela. Muxikan sortua, bertso eskolen aitzindaria izan zen Kepa Enbeita Urretxindorraren semea. Bertsolari moduan hiru aldiz jantzi zuen Bizkaiko txapela, gerra aurretik eta ondoren. Bi liburu utzi zizkigun: Bizitzaren joanean eta Nere apurra. Bere seme Jonen eskutik, Balendinen […]
Gaurkoan Josu Larrinagak adimen artifizialaren gaia ekarri digu. Konputazio ahalmen handia eskatzen dute AEBetan sortutako adimen artifizialeko modeloek ChatGPT eta enparauek, baita datacenter edo datuen gordeleku erraldoiak ere, eta bi prozesuek, arrazoibideak zein datuak gordetzeak, energia asko kontsumitzen dute. Sortu dira Txinan beste eredu batzuk, efizienteagoak-edo, askoz kilowatt gutxiago kontsumitzen […]
Gaurko irrati saioa Jeff Tweedy-rekin abiatuko dugu. Chicago hiriko musikari ezaguna dugu Tweedy, Wilco taldeko arima, eta bere bakarkako disko berrian, Twilight Override, introspekziorako eta soinu bilaketa pertsonalerako leku berezia topatu du; folk eta rock alternatiboaren barrenean bidaiatuko dugu, bere ahots eta melodia bereziekin. Jarraian, Marta and Tricky bikotearen Out […]