Ireki Gaiola “volta ao rego”, voltamos ao bo caminho, e fazémolo falando com Arturo Lezcano e do seu novo livro,. Porque coma di Arturo, “Non hai Galicia sen América porque todo aconteceu antes aló”. Ireki Gaiola “berriro abian”, bide onera itzuli gara, Arturo Lezcanorekin solasean bere O país invisible liburu […]
Ekosistemen eraldaketa antropogenikoaren arazo zabalaren barruan kokatzen da azken urteotan. Mendeetan zehar, jatorrizko basoak larreek ordezkatu dituzte eta, azkenaldion, urbanizatutako guneek eta landaketa exotikoek, biodibertsitatearen murrizketa nabarmena eraginez. Egurra azkar lortzeko Euskal Herrian zabaldutako pinu eta eukalipto landaketek eragin handia izan dute faunan eta gainerako landaredian, aniztasuna murriztuz. Jatorrizko basoarekin […]
Balendin Enbeita bertsolaria gaur bezalako egun batez hil zen 1986an, 80 ute zituela. Muxikan sortua, bertso eskolen aitzindaria izan zen Kepa Enbeita Urretxindorraren semea. Bertsolari moduan hiru aldiz jantzi zuen Bizkaiko txapela, gerra aurretik eta ondoren. Bi liburu utzi zizkigun: Bizitzaren joanean eta Nere apurra. Bere seme Jonen eskutik, Balendinen […]
Gaurkoan Josu Larrinagak adimen artifizialaren gaia ekarri digu. Konputazio ahalmen handia eskatzen dute AEBetan sortutako adimen artifizialeko modeloek ChatGPT eta enparauek, baita datacenter edo datuen gordeleku erraldoiak ere, eta bi prozesuek, arrazoibideak zein datuak gordetzeak, energia asko kontsumitzen dute. Sortu dira Txinan beste eredu batzuk, efizienteagoak-edo, askoz kilowatt gutxiago kontsumitzen […]
Gaurko irrati saioa Jeff Tweedy-rekin abiatuko dugu. Chicago hiriko musikari ezaguna dugu Tweedy, Wilco taldeko arima, eta bere bakarkako disko berrian, Twilight Override, introspekziorako eta soinu bilaketa pertsonalerako leku berezia topatu du; folk eta rock alternatiboaren barrenean bidaiatuko dugu, bere ahots eta melodia bereziekin. Jarraian, Marta and Tricky bikotearen Out […]
Gaurkoan Iñakik ekoanimaliak, estetika ekologistari bultzada, Marta Tafallak bere azken liburuari jarritako ECOANIMAL: Una estética plurisensorial, ecologista y animalista izenburutik atera dugu gaurko gaia. Izan ere, eta hori da liburuaren tesia, hondamendi ekologikoa da gizateriak inoiz aurre egin behar izan dion arazorik larriena, baina natur zientzietatik, etikatik eta politikatik aztertzeaz […]
Gaurkoa bezalako egun batean Dolores Ibarruri hil zen. Bizkaiko meategietan sortutako aitzindari komunista historikoa izan zen Ibarruri, bere berbaldi sutsuengatik Pasionaria ezizena hartu eta horrekin egin zen ezaguna. Gallartan 1895eko abenduaren 9an sortu eta Madrilen zendu zen, 1989ko azaroaren 12an, 94 urte betetzear zituela. Bitartean, gaztaro militantea, 1936ko gerra zibila, […]
Gaurko saioan, lehenengo gonbidatua Buzz Kull izan da. Australiatik dator, eta bere musikan 80ko hamarkadako post-punk eta elektronika nahasten ditu. “Truly Madly Deeply” eta “Darkness” abestiekin atmosfera hipnotiko eta ilunetan murgildu gara. Jarraian, Victories at Sea talde britainiarraren In Memory Of diskoa ekarri dugu. Taldea Birmingham hirian sortu zen eta […]
Gaurkoa lako egun batez hil zen Bibon Resurreccion Maria Azkue, askoren aburuz gure herriak eman duen inoizko euskalaririk bikainen eta saiatuenetarikoa. Resurreccion Maria Azkue Aberasturi (Lekeitio, 1864ko abuztuaren 5a – Bilbo, 1951ko azaroaren 9a) apaiza eta euskal hizkuntzalaria izan zen. Azkueren hiztegia, kantutegia eta folklore bilketa altxor ezin baliotsuagoa dira, […]
Gaurkoa bezalako egun batez zendu zen, Urepelen, Xalbador bertsolaria. Fernando Aire Etxart (Urepele, Nafarroa Beherea, 1920ko ekainaren 19a – 1976ko azaroaren 7a) bertsolaria eta artzaina izan zen. Zorigaitzez, 1976ko azaroaren 7an Urepele bere jaioterrian ospatu zitzaion omenaldi-egunean bihotzekoak jota hil zen. Bere garaiko bertsolari txapelketa eta sariketa gehien-gehienetan parte hartu […]